Рӯзи 6 ноябр барои тамоми мардуми Тоҷикистон рӯзи таърихӣ ва ифтихорманд ба шумор меравад, зеро маҳз дар ҳамин рӯз, соли 1994, Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон — қонуни асосӣ ва муҳимтарини давлати соҳибистиқлол қабул гардид. Қабули Конститутсия марҳалаи навро дар ҳаёти сиёсӣ, ҳуқуқӣ ва иҷтимоии мамлакат оғоз намуд ва пояи давлатдории демократиро устувор сохт. Конститутсия ҳамчун қонуни асосӣ, на танҳо муносибатҳои байни давлат ва шаҳрвандонро танзим мекунад, балки ҳуқуқу озодиҳои инсонро эътироф намуда, онҳоро кафолат медиҳад. Он вазифаҳои асосии давлатро муайян намуда, сохтори сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоии кишварро танзим менамояд. Дар тӯли зиёда аз сӣ сол, Конститутсия нақши муҳим дар таҳкими сохти давлатдорӣ, рушди иқтисод, баланд бардоштани сатҳи маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон ва таъмин намудани зиндагии шоистаи мардум бозидааст. Бо шарофати он, Тоҷикистон имрӯз ҳамчун кишвари мустақил, соҳибихтиёр ва боэътимод дар арсаи байналмилалӣ шинохта шудааст. Рӯзи 6 ноябр — Рӯзи Конститутсия — на танҳо як ҷашни давлатӣ, балки рамзи ваҳдат, адолат ва соҳибихтиёрии миллӣ мебошад. Дар ин рӯз шаҳрвандони мамлакат бо эҳсоси баланди ватандӯстӣ ба Конститутсия эҳтиром мегузоранд ва аз он ҳамчун муқаддастарин санади давлатӣ посдорӣ мекунанд. Мо — ҷавонони даврони истиқлол — бояд Конститутсияро омӯзем, ба он содиқ бошем ва ҳамеша барои рушду ободии Ватани маҳбубамон — Тоҷикистони азиз — кӯшиш намоем. Танҳо бо ваҳдат, дониш ва риояи қонун метавонем ҷомеаи обод ва адолатпазир бунёд кунем.
Зинда бод Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон!
Зинда бод Тоҷикистони соҳибистиқлол ва ягона!
6 ноябр — санаи таърихӣ ва пурифтихори миллати тоҷик аст. Дар ҳамин рӯз, соли 1994, пас аз солҳои пурмашаққати оғози истиқлолият, мардуми Тоҷикистон бо роҳи раъйпурсии умумихалқӣ Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистонро қабул намуданд. Ин рӯйдод барои тақвияти пояҳои давлатдорӣ, таъмини адолати иҷтимоӣ ва ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои шаҳрвандон аҳамияти бузурги сиёсӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ дорад. Конститутсия ҳамчун қонуни асосӣ тамоми соҳаҳои ҳаёти кишварро ба танзим медарорад. Дар он ҳуқуқ, озодӣ, вазифа ва масъулиятҳои ҳар як шаҳрванди кишвар муайян гардидааст. Ин ҳуҷҷати олии ҳуқуқӣ роҳнамои давлатдории тоҷикон буда, заминаи мустаҳками рушди ҷомеаи демократӣ ва ҳуқуқбунёдро фароҳам меорад. Қабули Конститутсия дар шароите сурат гирифт, ки кишвар нав ба истиқлол расида буд ва ниёз ба як санади ягонаи ҳуқуқӣ барои ҳифзи ваҳдат, истиқлолият ва соҳибихтиёрӣ дошт. Бо шарофати қабули он, пояҳои сиёсиву ҳуқуқии давлат мустаҳкам гардиданд ва Тоҷикистон тавонист самти дурусти рушд ва суботро пеш гирад. Дар Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон арзишҳои олӣ, аз қабили озодӣ, адолат, баробарӣ, ваҳдати миллӣ ва ҳуқуқи инсон ҷой дода шудаанд. Он тамоми шаҳрвандонро новобаста аз миллат, дин, забон ё дидгоҳи сиёсӣ баробар мешуморад. Ҳар як шахс ҳуқуқ дорад озодона зиндагӣ кунад, кор кунад, таҳсил намояд ва дар ҳаёти сиёсиву иҷтимоии кишвар иштирок дошта бошад. Бо гузашти солҳои зиёд, Конститутсияи Тоҷикистон нишон дод, ки воқеан санади ҳаётбахш ва асоси суботи кишвар мебошад. Ҳар сол, 6 ноябр, дар саросари кишвар бо ифтихор Рӯзи Конститутсия таҷлил мегардад. Дар мактабҳо, донишгоҳҳо ва муассисаҳои давлатӣ чорабиниҳои гуногун баргузор мешаванд — озмунҳои илмиву фарҳангӣ, конфронсҳо ва барномаҳои тарбиявӣ, ки ҳадафашон баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии мардум аст. Ин рӯз на танҳо ҷашни давлатӣ, балки рӯзи худшиносии миллӣ ва эҳтиром ба арзишҳои конститутсионӣ мебошад. Ҳар як шаҳрванд бояд Конститутсияро ҳамчун рамзи ваҳдат ва қонуният эҳтиром кунад, онро омӯзад ва дар зиндагии ҳаррӯзаи худ риоя намояд. Ҷавонон — нерӯи асосии кишвар — бояд дар зери парчами Конститутсия муттаҳид шаванд, барои ҳифзи Ватан, рушду ободии он ва иҷрои вазифаҳои шаҳрвандии худ кӯшиш намоянд. Танҳо дар ҳамин сурат мо метавонем Тоҷикистонро ба як давлати пешрафта, озод ва обод табдил диҳем. Конститутсия барои ҳар як шаҳрванд на танҳо санади расмӣ, балки китоби ҳаёт, рамзи давлатдорӣ ва кафили озодиву субот аст. Он моро ба эҳтиром ба қонун, ба ҳамдигарфаҳмӣ ва ваҳдати миллӣ даъват мекунад. Бигузор Рӯзи Конститутсия ҳамеша дар дилу зеҳни ҳар як тоҷикистонӣ ҷой дошта бошад. Дар солҳои аввали истиқлолият кишвар ба як давраи пурошӯб ва мураккаб ворид шуда буд. Аз як сӯ, нооромии сиёсӣ ва ҷанги шаҳрвандӣ ҷомеаро ба буҳрон дучор кард, аз сӯи дигар, набудани қонуни ягонаи асосӣ пешрафти давлатро бозмедошт. Дар ҳамин шароит, ниёз ба як санади олӣ — Конститутсия — беш аз пеш эҳсос мешуд. Маҳз бо қабули он, Тоҷикистон тавонист роҳи сулҳу субот, оромӣ ва давлатдории ҳақиқиро пеш гирад. Конститутсия — пояи устувори давлатдорӣ ва рамзи соҳибистиқлолист. Он тамоми қонунҳо ва муқарраротро дар худ таҷассум намуда, ҳуқуқ, озодӣ ва масъулияти шаҳрвандонро муайян мекунад. Дар моддаҳои Конститутсия асосҳои сохтори давлат, низоми сиёсии кишвар, ҳуқуқи инсон, озодиҳои шахсӣ ва иҷтимоӣ ба таври возеҳ сабт шудаанд. Бо қабули Конститутсия, Ҷумҳурии Тоҷикистон худро ҳамчун давлати демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва иҷтимоӣ эълон намуд. Ин арзишҳо то имрӯз ҳамчун сутунҳои асосии ҷомеаи тоҷик хизмат мекунанд. Маҳз ба шарофати ҳамин ҳуҷҷати муқаддас, қонунмандӣ, ваҳдат ва суботи миллӣ дар кишвар барқарор гардид. Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дорои аҳамияти бузурги таърихӣ ва иҷтимоӣ мебошад. Он на танҳо барои давлат, балки барои ҳар як шаҳрванд китоби зиндагӣ ва роҳнамо аст. Ҳар як моддаи он инсонро ба адолат, масъулият, вафодорӣ ба Ватан ва эҳтиром ба дигарон даъват мекунад. Бояд зикр намуд, ки бо гузашти вақт, Конститутсия ба талаботи замон мутобиқ гардонда мешавад. Ислоҳоту тағйироте, ки солҳои баъдӣ ворид шуданд, ба таҳкими сохти давлатӣ, баланд бардоштани нақши шаҳрвандон дар идоракунии ҷомеа ва рушди иқтисодӣ мусоидат карданд. Ин далолат аз он медиҳад, ки Конститутсияи Тоҷикистон як санади зинда ва мутобиқшаванда ба шароити нави замон мебошад. Омӯзиши Конститутсия ба ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон кӯмак мекунад, ки ҳуқуқ ва уҳдадориҳои худро беҳтар дарк намуда, нисбат ба давлат ва ҷомеа масъулият ҳис намояд. Танҳо бо донистан ва риояи Конститутсия метавонем як ҷомеаи адолатпазир, ором ва пешрафтаро бунёд кунем. Конститутсия ба мо меомӯзонад, ки Ватанро дӯст дорем, ба қонун эҳтиром гузорем, ба меҳнат дилбастагӣ дошта бошем ва барои ободии Тоҷикистони азиз талош варзем. Он рамзи ваҳдат, озодӣ, истиқлол ва худшиносии миллии мост.

Муовини Раиси

суди шахри Турсунзода:   Назарзода М.